Της Χρύσας Καράγκου, ιατρού παθολόγου
Ποτέ ξανά ένας τόσο θεμελιώδης όρος στη δημόσια σφαίρα, δεν έχει περιγραφεί με τόσο λίγα λόγια, και δεν έχει προβληθεί με τη σχετική διαστρέβλωση των καιρών.
Δημόσια Υγεία. Τι είναι άραγε;


Θα άξιζε τον κόπο να ρωτήσουμε γύρω μας την αντίληψη του κόσμου για αυτό τον όρο και εύκολα θα αντιλαμβανόμασταν ότι είναι συνυφασμένος με τη δωρεάν Ιατρική Περίθαλψη. Όλη η προσοχή στραμμένη προς τις οικονομικές συγκυρίες να τείνουν να βλέπουν ως ανύπαρκτη την Δωρεάν Υγεία την χώρα. Μα είμαστε εντελώς εκτός θέματος και προσπαθώντας να αναζητήσουμε ως λήμμα φτάνουμε σε λιτά κείμενα ορισμών που ουδεμία πρακτική εφαρμογή έχουν στον χώρο, όπου ασκούμε το ιατρικό επάγγελμα και λειτούργημα. Σαστίζουμε ως προς την ανυπαρξία φορέων Δημόσιας Υγείας έτσι όπως οι ορισμοί τους οριοθετούν.
* Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
* Ο όρος δημόσια υγεία αναφέρεται στην επιστήμη και την τέχνη της πρόληψης των ασθενειών και της επιμήκυνσης της ζωή και της προαγωγής της υγείας.
Θα θέλαμε πολύ να έχουμε υγιείς πληθυσμούς που να μας επισκέπτονται για να μάθουν πώς μπορούν να προλάβουν νοσήματα όπως η υπέρταση, ο Σακχαρώδης Διαβήτης, οι μολυσματικές ασθένειες στην κοινότητα, η γρίπη, πολλές ρευματοπάθειες. Ο κόσμος δεν γνωρίζει καν τον όρο πρόληψη, δεν θέλει να βάλει με το μυαλό του ότι μπορεί να νοσήσει. Πλέον είναι κοινή παραδοχή και θεωρείται λογικό. Άρα παραδεχόμαστε ότι δομούμε μια σύγχρονη κοινωνία η οποία δεν θα είναι ποτέ ώριμη να διαχειριστεί το μέλλον της, ζητούμε όμως από τα παιδιά να διαμορφώσουν το μέλλον τους χωρίς να έχουν λάβει υπόψη από τι μπορούν να νοσήσουν μέσα από τις ατελείωτες ώρες γιγαντο- ή μίκρο- οθόνης μέσα από τα οποία καλούνται να διοχετεύσουν όλη τους την πηγαία ενέργεια και αυτό μας ακούγεται συμβατό με κάποιον λογικό κανόνα; Θα μιλήσουμε για αυτό το θέμα στις επόμενες δεκαετίες!
* Ο ορισμός αποδίδεται στον Edward Winslow (1920) και στον πληρέστερο ορισμό του δημόσια υγεία είναι η επιστήμη και η τέχνη για την πρόληψη των ασθενειών, την επιμήκυνση τη ζωής και την προαγωγή της σωματικής υγείας και της αποδοτικότητας του ανθρώπου μέσω οργανωμένων  προσπαθειών της κοινότητας, την εξυγίανση του περιβάλλοντος, τον έλεγχο των μολύνσεων της κοινότητας, την εκπαίδευση του ατόμου ως προς τις αρχές και την προσωπική υγιεινή, την οργάνωση των ιατρικών και νοσηλευτικών υπηρεσιών για την έγκαιρη διάγνωση και προληπτική θεραπεία της νόσου, καθώς και την ανάπτυξη  κοινωνικού μηχανισμού που θα εξασφαλίζει σε κάθε άτομο ένα βιοτικό επίπεδο κατάλληλο για τη διατήρηση της υγείας του.[1]
Η επιστημονική κοινότητα εδώ έχει κάνει τα μέγιστα. Επιστημονική έρευνα, δεδομένα πολυκεντρικών μελετών, άπειρες διδακτορικές διατριβές, κοινές καθημερινές μετρήσεις επιτήρησης και ξέρουμε χωρίς υπερβολή την επίδραση του περιβάλλοντος στα γονίδια και την κάθε γονιδιακή μετάλλαξη των μικροβίων που απαντώνται τόσο στην κοινότητα όσο και σε κάθε νοσηλευτικό ίδρυμα ξεχωριστά. Ξέρουμε, βάσει επιδημιολογικών στοιχείων κάθε εποχής και γεωγραφικής ζώνης, μόλις μας συμβουλευτεί ο ασθενής από τι είναι πιθανό να πάσχει μετά από κάθε ταξίδι, μετά από κάθε γιορτινή μέρα, ακόμη και μετά από κάποια περίοδο φυσικής καταστροφής. Κάθε ιατρική πράξη θεωρείται ότι πλέον έχει αφομοιώσει την πρόληψη και τις συνθήκες διαβίωσης κάθε εξεταζόμενου ατόμου, ώστε η αντιμετώπιση του κάθε νοσήματος να είναι εξατομικευμένη και να αντιμετωπίζει σφαιρικά τον ασθενή αλλά και το περιβάλλον του, μέσα από σαφείς οδηγίες βελτίωσης του τρόπου διαβίωσης. Δεν είναι μόνο το ατομικό και το οικογενειακό αναμνηστικό που διερευνώνται, αλλά και το εργασιακό και κοινωνικό περιβάλλον, παλαιό και πρόσφατο. Κάθε φαρμακευτική αγωγή που προτείνεται έχει διαμορφωθεί με βάση τον τρόπου ζωής του ασθενούς, καθώς η συμμόρφωση στην αγωγή είναι ένας σημαντικός καθοριστικός παράγοντας για τον έλεγχο της κάθε νόσου. Αρκεί αυτό; Οι ασθενείς μας συμμορφώνονται στην αγωγή, ακολουθούν πιστά τις οδηγίες πρόληψης όσο και εξάπλωσης νοσημάτων, αλλά πάλι είναι αυτό το μέγιστο που μπορούμε να προσφέρουμε έξω από το ιατρείο μας;
Θα ήταν εντελώς αντίθετο στις βασικές μας ιατρικές γνώσεις, αν σαν ιατρική κοινότητα παραδεχόμασταν ότι περιθάλποντας έναν μεμονωμένο ασθενή, θα επηρεάζαμε την επιδημιολογία των νοσημάτων ή ότι όλοι οι ασθενείς έχουν ίδια πρόσβαση σε υγειονομικές παρεμβάσεις. Τι γίνεται, όμως, με τις κοινωνικές ομάδες; Τι γίνεται με την αγωγή υγείας σε βασικά θέματα στα σχολεία; Τι γίνεται στους χώρους εργασίας ως προς απλά, καθημερινά ζητήματα όπως την θέρμανση, τον αερισμό και τον φωτισμό τους; Όταν αναγκαζόμαστε να τροποποιούμε την αγωγή ή να την επαναλαμβάνουμε σε συχνές υποτροπές χωρίς να μπορούμε να παρέμβουμε σε εργασιακές ή κοινωνικές ομάδες εξυγιαίνοντας το περιβάλλον, νιώθουμε το πόσο λίγο προσφέρουμε στη Δημόσια Υγεία, αν και οι σχέσεις μας με τους ασθενείς μας παραμένουν άψογες. Αντιλαμβανόμαστε το κενό;
Παχυσαρκία, Υπέρταση, Σακχαρώδης Διαβήτης, Λοιμώδη νοσήματα, Κατάθλιψη. Ο ασθενής ελέγχεται, αλλά το περιβάλλον της κοινωνίας μας νοσεί. Η φυσική άσκηση δεν είναι εφικτή στην καθημερινότητα πολλών ανθρώπων. Η υγιεινή διατροφή αποτελεί, κατά κοινή παραδοχή, αστοχία των περισσοτέρων, παρά τις παραινέσεις μας και τις άπειρες απόπειρες ελέγχου του σωματικού βάρους από εγκεκριμένους διατροφολόγους. Ξεκινάμε από τα σνακ, και τα πρότυπα που δημιουργούνται μέσα από τα πρώτα σχολικά χρόνια. Η ψυχική υγεία είναι ακόμη τομέας που υποεκτιμάται, ενώ οι στρεσογόνοι παράγοντες πηγάζουν πλέον από τη βάση της διαβίωσης όλο και μεγαλύτερου ποσοστού του γενικού πληθυσμού. Ο τρόπος ζωής είναι κάτι που αλλάζει, κάτι που διδάσκεται; Είναι φάρμακο; Είναι Ιατρική ; Είναι φιλοσοφία; Είναι απλά επιλογή, μέσα στα πλαίσια του βιοτικού επιπέδου της κοινότητας στην οποία ζούμε κάθε χρονική στιγμή.
* Η δημόσια υγεία ασχολείται με τις απειλές για την υγεία με βάση την ανάλυση της υγείας του πληθυσμού. Ο πληθυσμός μπορεί να είναι πολύ μικρός ή τόσο μεγάλος ώστε να περιλαμβάνει κατοίκους πολλών ηπείρων (για παράδειγμα, στην περίπτωση της πανδημίας). Οι διαστάσεις της υγείας περιλαμβάνουν «μια κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας», όπως ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.[2]
Ερωτηματικά που παραμένουν ανεξήγητα από την ιατρική κοινότητα στο ευρύ κοινό δεν υπάρχουν, ενώ τα αναληθή δημοσιεύματα παραπλανούν την κοινή γνώμη και ακόμη κανένας δεν αναλαμβάνει την ευθύνη των γραφόμενων. Στην εποχή της ευγλωττίας και της ελευθερίας λόγου, ο καθένας έχει δικαίωμα να βγάζει συμπεράσματα και να δημιουργεί το δικό του αναγνωστικό κοινό πέρα από κάθε δεοντολογία και κοινωνική συνείδηση. Τα αποτελέσματα φρικαλέα πολλές φορές, μέσα από τα κρούσματα της ιλαράς στη χώρα μας, την εξάσκηση ομοιοπαθητικών θεραπευτικών μεθόδων από τελειόφοιτους Λυκείου κατόπιν βασικής πρακτικής εκπαίδευσης ορισμένων ωρών, το αντιεμβολιαστικό κίνημα χωρίς να υπάρχει ισοδύναμη ανοσολογική κάλυψη του πληθυσμού. Θα αναρωτιόταν κάποιος, γιατί οι ιατροί κάνουν πολυετείς σπουδές με τόσα ξενύχτια στην ειδικότητα, άπειρες ώρες στο προσκέφαλο των ασθενών, ενώ τώρα ο βελονισμός λύνει τα πάντα ενώ κάποιος πίνει τον καφέ του στην καφετέρια, όπως έχει γίνει τελευταία της μόδας. Μοιάζει το ίδιο φρικαλέα η επιλογή μας αυτή στο να επιμένουμε σε μια, επώδυνη και για μας, άσκηση της Ιατρικής. Η Κίνα , από την άλλη, μητέρα της εναλλακτικής Ιατρικής, δεν έχει και ιδιαίτερα σημαντικό προβάδισμα σε ολικό προσδόκιμο επιβίωσης, έπεται πολλών χωρών της Ευρώπης και τη Αμερικής, κάτι που θα έπρεπε, ως πολίτες αν μη τι άλλο, να μας κινεί το ενδιαφέρον[3]. Στη βιβλιογραφία, ευτυχώς, δεν αναφέρονται μεγάλες μελέτες επιπλοκών από βελονισμό πέρα από την τρώση νεύρου από κακή πρακτική, μετάδοση ηπατίτιδας Β και Cκαι ιού HIV. Φυσικά, ενώ πίνουμε τον καφέ μας αγνοούμε τις συνέπειες αυτών των πρακτικών και τις κρύβουμε από τον ιατρό μας. Δεν υπάρχουν ακόμη κρούσματα. Η Ιατρική κοινότητα θα ασχοληθεί με τα περιστατικά και θα τα διερευνήσει φτάνοντας μέσα από έναν κυκεώνα απόκρυψης δεδομένων σε «κρυψιγενή» τρόπο μετάδοσης. Αλλά ας είμαστε ήρεμοι! Πρόκειται για μια άποψη που δεν είναι τεκμηριωμένη και ουδεμία σχέση έχει με επιστημονικό δεδομένο. Άλλωστε στην Ιατρική δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο με το μετεωρολογικό δελτίο πρόγνωσης. Μελετώνται στοιχεία παρατήρησης μέσα από φόρμες καταγραφής των ήδη τεκμηριωμένων περιστατικών, και εξάγονται συμπεράσματα κατόπιν στατιστικής μελέτης, η οποία αποτρέπει με αξιόλογη ασφάλεια το λάθος του απλού παρατηρητή.
Όμως, πώς ορίζουμε αλήθεια την απειλή; Ας αναρωτηθούμε! Απειλή είναι και η επικίνδυνη οδήγηση, έστω και αν δεν φταίει ο δρόμος…
* Η σύγχρονη πρακτική της δημόσιας υγείας απαιτεί διεπιστημονικές ομάδες εργαζομένων στη δημόσια υγεία και επαγγελματίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των ιατρών που ειδικεύονται στη δημόσια υγεία/ιατρική της κοινότητας/μολυσματικές ασθένειες, ψυχολόγους, επιδημιολόγους, στατιστικολόγους, Βοηθούς Ιατρικών Λειτουργών, νοσοκόμες δημόσιας υγείας, μαίες, μικροβιολόγους, επιθεωρητές περιβαλλοντικής υγείας/επιθεωρητές δημόσιας υγείας, φαρμακοποιούς, οδοντίατρους, υγιεινολόγους, διαιτολόγους και διατροφολόγους, κτηνίατρους, κοινωνιολόγοι, εμπειρογνώμονες των επικοινωνιών, της βιοηθικής και άλλους.[4]
Σκέφτομαι πόσο λίγοι είμαστε στις πράξεις, και πως ουδεμία πολιτική σκέψη δεν πέρασε ποτέ από αυτά τα μέρη. Άρα, η Δημόσια Υγεία δεν υπάρχει ούτε τζάμπα, ούτε επί πληρωμή σε αυτή τη χώρα!

Το πιο σημαντικό από όλα αυτά, ποιο είναι; Η Παιδεία του κόσμου, που θεωρεί ότι γνωρίζει να παίρνει αποφάσεις για την υγεία του κοινωνικού συνόλου χωρίς τη στοιχειώδη γνώση, χωρίς τη συνείδηση της επικινδυνότητας της άγνοιάς του! Στην προσπάθεια να καλύψει το κενό που δημιουργεί η επικοινωνιακή πολιτική του επιστημονικού κόσμου που πρέπει να τεκμηριώσει κάθε λέξη του πριν γενικεύσει τις γνώσεις του και στο όνομα της ευκολίας της πληροφορίας χωρίς δείκτη προστασίας, οι παγίδες είναι πιο πολλές από όσες μπορεί να φανταστεί κανείς. Η κρίση της Δημόσιας Υγείας είναι και κοινωνική μιας και, πριν την κρίση, η οικονομική σπατάλη ποτέ δεν κάλυψε καμία διεπιστημονική ομάδα σε κανένα κοινωνικό ή εργασιακό χώρο, ούτε ποτέ έμαθε κανέναν να μην κάνει τον έξυπνο.
Παραπομπές
* Δημόσια Υγεία - ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Winslow, Charles-Edward Amory (1920). «The Untilled Field of Public Health». Modern Medicine2: 183–191.
Frequently asked questions from the "Preamble to the Constitution of the World Health Organization" as adopted by the International Health Conference, 1946
CIA - The World Factbook – Rank Order - Life expectancy at birth
Joint Task Group on Public Health Human Resources. Advisory Committee on Health Delivery & Human Resources. Advisory Committee on Population Health & Health Security (2005). Building the public health workforce for the 21st century. Ottawa: Public Health Agency of Canada. OCLC144167975.

 Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie

If you not change browser settings, you agree to it. Learn more

I understand

Από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie

19 Οκτ 2017 18:01
H Λαμία ελεύθερη, 18 Οκτώβρη του 1944 - 73χρόνια μετά

Άρης Βελουχιώτης: 73 χρόνια μετά από τον [ ... ]

18 Οκτ 2017 14:12
Ανακοίνωση του Δημ. Συμβούλου Δήμου Τανάγρας κ. Λάζαρου Μαυράκη

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΗΛΕΣΙΟΥ

 

Αγαπητοί [ ... ]

17 Οκτ 2017 16:57
Εικονική περιήγηση στο νέο αρχαιολογικό μουσείο Αρέθουσα, της Χαλκίδας Από την εφορία αρχαιοτήτων Εύβοιας

Εικονική περιήγηση στο νέο αρχαιολογικό [ ... ]

16 Οκτ 2017 16:51
Παράκτιοι Μεσογειακοί Αγώνες του 2019: Όλο το παρασκήνιο της διεκδίκησης - Τα προβλήματα, η διαχείριση και η ανατροπή της τελευταίας στιγμής

Του Νάσου Νασόπουλου

Η Πάτρα είναι η διοργανώτρια [ ... ]

18 Οκτ 2017 20:10

Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στο πλαίσιο [ ... ]

18 Οκτ 2017 13:50
Τα ναζιστικά γερμανικά εγκλήματα στον ελληνικό λαό την περίοδο της Κατοχής

Χιλιάδες εκτελέσεις πατριωτών από τον γερμανικό [ ... ]

17 Οκτ 2017 16:54
Η Ευβοιώτικη Septem και ο Σοφοκλής Παναγιώτου στο προεδρείο της ελληνικής ένωσης ζυθοποιών

Ο ιδιοκτήτης της μικροζυθοποιίας Septem, [ ... ]

16 Οκτ 2017 13:32

• Δημοπρασία για τη μίσθωση ακινήτου που [ ... ]

18 Οκτ 2017 16:36
Και στα δρεπτά άνθη «Διεπαγγελματική» …

 

Την Παρασκευή, 6/10/2017, στην ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΘΑΓΟΡΑ [ ... ]

18 Οκτ 2017 13:41
Έπεσαν οι υπογραφές για γήπεδο ποδοσφαίρου στο Σταυρό Εύβοιας

 Προγραμματική σύμβαση για την κατασκευή [ ... ]

16 Οκτ 2017 17:00
Δελτίο Τύπου της Αριστερής Παρέμβασης στη Στερεά Ελλάδα για τα 73 χρόνια από την απελευθέρωση της Λαμίας από το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ

ΛΑΕ ΘΥΜΗΣΟΥ ΤΟ ΧΩΜΑ ΠΟΥ ΠΑΤΑΣ, ΛΕΥΤΕΡΩΣΕ [ ... ]

14 Οκτ 2017 20:04
Ανακοίνωση του ΣΒΣΕ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ Γ.Γ ΣΤΡΑΤΗΓ. [ ... ]