Του Κ. Διονύση, Π. Σιμόπουλου, Επίτιμου Διευθυντή Ευγενιδείου Πλανητάριου

Αύγουστος είναι ο όγδοος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου, ονομάστηκε προς τιμήν του Οκταβιανού Αυγούστου και περιλαμβάνει επίσης, όπως και ο Ιούλιος, 31 ημέρες. Αρχικά ονομάζονταν Sextillis (έκτος μήνας). Οι λαϊκές, πάντως, ονομασίες του μήνα (όπως Συκολόγος, Τραπεζοφόρος και Διπλοχέστης) αναφέρονται κυρίως στην αφθονία των καρπών του: «Αύγουστε καλέ μου μήνα να ‘σουν δυο φορές το χρόνο». Στο Βυζαντινό, πάντως, ημερολόγιο ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου και η 31η Αυγούστου γιορταζόταν ως η παραμονή της Πρωτοχρονιάς τους.

Οι δώδεκα πρώτες μέρες του Αυγούστου ονομάζονταν και «ημερομήνια», γιατί πίστευαν ότι προλέγουν τον καιρό: «κάθε μέρα κι ένας μήνας». Οι μέρες αυτές ήταν επίσης γνωστές και ως «δρίμες». Τις μέρες αυτές δεν έπρεπε να πάει κάποιος στη θάλασσα για μπάνιο, ούτε να πλύνει ούτε να κόψει σταφύλια και σύκα. Σε μερικές, μάλιστα, περιοχές, θεωρούνταν ότι συμπίπτουν με την «εώα επιτολή» του Σείριου, δηλαδή την ανατολή του λαμπρότερου άστρου της νύχτας λίγο πριν από την ανατολή του Ήλιου. Όπως αναφέρουν οι Μάνος Δανέζης και Στράτος Θεοδοσίου: «Ο Σείριος είναι το λαμπρότερο άστρο του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός και η “εώα επιτολή” του σ’ αυτή τη χρονική περίοδο είχε συνδεθεί στην αρχαιότητα με τα “κυνικά καύματα” (τα dies caniculariae των Λατίνων), δηλαδή με τις θερμότερες ημέρες του έτους, τα οποία “καύματα” οι αρχαίοι απέδιδαν στην επί πλέον αύξηση της θερμοκρασίας από την υποτιθέμενη προσθήκη της ακτινοβολίας του Σείριου στην ακτινοβολία του Ήλιου».

Ο Αύγουστος, όμως, είναι γνωστότερος για τον «δεκαπενταύγουστό» του, τις πρώτες ημέρες του μήνα πριν από την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου. Η Παναγία, άλλωστε, είναι το ιερό εκείνο πρόσωπο που ο λαός μας τιμά και σέβεται περισσότερο από κάθε άλλο. Αμέτρητες φαίνεται να είναι οι προσωνυμίες που αποδίδονται στο πρόσωπό της: Ελεούσα, Μεγαλόχαρη και Φανερωμένη, Χρυσοσπηλιώτισσα, Παντάνασσα και Κεχαριτωμένη είναι μερικές μόνο από τις χαρακτηριστικές δοξασιολογίες που αποδίδει στην Παναγία ο λαός μας, που τιμά τη μνήμη της Κοίμησής της με νηστεία και παρακλήσεις δύο εβδομάδων. Ανήμερα, όμως, στη γιορτή της, καθώς και τα εννιάμερά της, στις 23 Αυγούστου, «γιορτές και πανηγύρια» παντού.

Σύμφωνα με τη λαογράφο Ελένη Ψυχογιού: «Τα πανηγύρια της Παναγίας τελούνται παραδοσιακά στο απόγειο του καλοκαιριού, όταν έχει ολοκληρωθεί ο παραγωγικός κύκλος, αφήνοντας στους ανθρώπους χρόνο σχόλης και προσόδους για να καταναλώσουν σε μια “τελετουργική σπατάλη”… Πέρα από εκδηλώσεις πίστης, τα πανηγύρια αποτελούν συλλογικά πολυσύνθετα και ύψιστης σημασίας επικοινωνιακά γεγονότα, που λειτουργούν ως θεμέλια πολιτισμού για τις ανθρώπινες κοινότητες ακόμη και στις μέρες μας, με όποια μορφή επιτελούνται κατά τόπους».

Οι γιορτές της Παναγίας δεν είναι, φυσικά, οι μοναδικές του μήνα, αφού σπουδαία θέση στο χριστιανικό εορτολόγιο κατέχει και η 6η Αυγούστου όταν η Εκκλησία γιορτάζει τη Μεταμόρφωση του Σωτήρα. Την ημέρα αυτή, όπως αναφέρει ο Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης, «έθιμο από τα πιο διαδεδομένα, με μορφή θρησκευτικού νομίμου, είναι η προσκομιδή στις εκκλησίες και ευλόγηση με ειδική ευχή των πρώτων σταφυλιών της χρονιάς… Σ’ αυτό το έθιμο επιζεί η αρχαία συνήθεια των απαρχών, δηλαδή της προσφοράς των πρώτων καρπών στους θεούς, όπως εκφραζόταν στην ιστορική αρχαιότητα ως συγκροτημένη λατρευτική εκδήλωση με τις εορτές των Θαργηλίων, των Θαλυσίων και των Πυανοψίων».

Αλλά, όσο κι αν τον Ιούλιο «ο Αϊλιάς κόβει σταφύλια και η Αγιά Μαρίνα σύκα», ο ερχομός του Αυγούστου δεν μας αφήνει να ξεχάσουμε ότι «από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνας»!

Σιμόπουλος, Διονύσης Π. Οι Μήνες Ιούλιος και Αύγουστος, Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Τεύχος 480 (27 Ιουνίου 2009)

Up to 72% Off Local Warehouse Clearance, Ends: Aug 31, 2016

 Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie

If you not change browser settings, you agree to it. Learn more

I understand

Από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie

16 Αυγ 2017 10:43
Πρόταση Γάμου και Επέτειος του Τσέχωφ, σε Κύμη, Μονόδρι και Κονίστρες

 Τις κωμωδίες του Άντον Τσέχωφ "Πρόταση [ ... ]

15 Αυγ 2017 12:24
Περιοδεία του ΚΚΕ στις περιοχές της μεγάλης πυρκαγιάς

Στις περιοχές της βορειοανατολικής Αττικής που [ ... ]

10 Αυγ 2017 17:10
Αύγουστος 1953: Ώρες οδύνης

 

 

Ήταν μαγικές μέρες του Αυγούστου. [ ... ]

09 Αυγ 2017 17:51
Απαγόρευση κυκλοφορίας από από την 12η βραδινή της 12ης Αυγούστου, ημέρα Σάββατο 2017, έως και την 12η βραδινή της 13ης Αυγούστου, ημέρα Κυριακή 2017

Με βάση τον από 12-08-2017 Χάρτη Πρόβλεψης Κίνδυνου [ ... ]

16 Αυγ 2017 10:11
Άμεση κινητοποίηση μελών και οπαδών του ΚΚΕ στα πύρινα μέτωπα

Άμεση είναι η κινητοποίηση μελών και οπαδών [ ... ]

13 Αυγ 2017 19:57
Ο νέος Λεωνίδας

Του Κων. Φράγκου

Πριν προχωρήσω στο θέμα [ ... ]

10 Αυγ 2017 16:57

Επιστολή Συμεών Σκαρμούτσου προς τον κ. [ ... ]

08 Αυγ 2017 17:49
«Κάνοντας κουπί» ενάντια στο πλαστικό

Το πρόγραμμα A.S.A.P. (Active Skiathos Against Plastic bag), [ ... ]

15 Αυγ 2017 19:56

Με βάση τον από 15-08-2017 Χάρτη Πρόβλεψης Κίνδυνου [ ... ]

11 Αυγ 2017 17:15
Τέρμα οι δωρεάν πλαστικές σακούλες –Μπαίνει τέλος από το 2018 (ΚΥΑ)

Τέλος ανταποδοτικού χαρακτήρα σε όλες [ ... ]

10 Αυγ 2017 08:14
ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ. ΜΙΑ ΑΝΙΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ.


Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*


Όταν πριν [ ... ]

08 Αυγ 2017 17:39
576.000 ευρώ για τη φροντίδα των ΑμΕΑ

 

Στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Στερεάς [ ... ]