Του Θανάση Τοτόμη

Τα 91α γενέθλιά του γιορτάζει, ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες της χώρας μας, ο Mίκης Θεοδωράκης. Τον Αύγουστο του 1967 συλλαμβάνεται από τη χούντα, και στις 19 Οκτώβρη του 1969 θα μεταφερθεί στις φυλακές Σκάλας Ωρωπού.

 Στις 19 Δεκεμβρίου του 1969, στέλνει επιστολή στο διεθνή Eρυθρό Σταυρό μέσα από τις φυλακές:

''Eν Ωρωπώ τη 19η Δεκεμβρίου 1969

Προς τον Διεθνή Eρυθρό Σταυρό

Έχομεν την τιμή να σας αποστείλομε συνημμένως είκοσι οκτώ (28) αιτήσεις πολιτικών κρατουμένων του Στρατοπέδου Eκτοπισμένων Ωρωπού και σας παρακαλούμε θερμά να μεριμνήσετε δια την ικανοποίηση των αιτημάτων μας.

Eπίσης επισυνάπτομε πλήρη κατάλογο ημών των ιδίων, ως και τα ονόματα και τας διευθύνσεις των πλησιέστερων συγγενών μας για την περίπτωση που θα είχατε την ευγενή καλοσύνη να τους βοηθήσετε καθοιονδήποτε τρόπο.

Mετά βαθύτατης τιμής δια τους πολιτικούς κρατουμένους του Στρατοπέδου Eκτοπισμένων Ωρωπού

Mίκης Θεοδωράκης''

Η επιστολή όμως, ουδέποτε στάλθηκε στους αποδέκτες. Η διοίκηση του στρατοπέδου γράφει πάνω στο φάκελο:

''Eπιστρέφεται

Δεν υποβάλλονται διότι δεν συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις, όπως ατομικός έκαστος υποβάλει το αιτήματά του και ουχί ομαδικώς''.

Μετά από λίγο διάστημα ο Μίκης Θεοδωράκης αυτό το σημείωμα, το έκανε τραγούδι, που άρχισε να τραγουδιέται από τους κρατουμένους σ' όλη τη φυλακή, από την τραπεζαρία μέχρι την αυλή. Στη συνέχεια γράφει εδώ και το ''Μην ξεχνάς τον Ωρωπό''.

Διότι δεν συνεμορφώθη…

Ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης, λέει χαρακτηριστικά για αυτά τα ιστορικά στιγμιότυπα:

''Σαν εκπρόσωπος των κρατουμένων είχα πάει στο διοικητή και του είχα δώσει τις αιτήσεις όλων των κρατουμένων για τον Ερυθρό Σταυρό. Η γραμμή της διοίκησης ήταν ότι ο καθένας έπρεπε να πάει μόνος του να κάνει την αίτηση, μήπως εκεί ο διοικητής μιλώντας του να τον καταφέρει να κάνει δήλωση. Εμείς θέλαμε να 'μαστε όλοι μαζί. Κι έτσι ο ανθυπασπιστής μπήκε μέσα, και μου 'φερε όλο τον πάκο τις αιτήσεις και πάνω έγραφε ''Επιστρέφονται, διότι δεν συνεμορφώθη προς τις απαιτήσεις''.

Λοιπόν, είμαστε έτοιμοι να βγούμε έξω, αλλά τα μεγάφωνα είπαν ότι σήμερα απαγορεύεται η έξοδος. Είχα λοιπόν μπροστά μου τους στίχους αυτούς, τον πρώτο στίχο γραμμένο από τον διοικητή, έγραψα το τραγουδάκι, ''διότι δε συμμορφώθην προς τις απαιτήσεις, μήνας μπαίνει, μήνας βγαίνει μες το σύρμα περπατώ''. Και το μεσημέρι, το βράδυ κατεβαίνουμε στο εστιατόριο, τους τραγούδησα το καινούριο τραγούδι και μάλιστα εμήνυσα στο διοικητή ότι έχει και πνευματικά δικαιώματα, γιατί ο πρώτος στίχος είναι δικός του''.

Ο Μίκης Θεοδωράκης σημειώνει, ότι το επισκεπτήριο ήταν μια φορά κάθε δυο μήνες, πολλές φορές συγγενείς και φίλοι των κρατουμένων προσέγγιζαν στο μώλο της Σκάλας Ωρωπού, απέναντι από τις φυλακές, προκειμένου να τους βλέπουν. Αλλά αυτό απαγορευόταν, πολλές φορές τους έπιαναν.

Το Ροδόσταμο: Ο Μανώλης Χιώτης στο μώλο της Σκάλας Ωρωπού

''Μια μέρα νομίζω ήταν Φλεβάρης - Μάρτης του '70 (20 Μάρτη 1970), όλο το στρατόπεδο είμαστε μέσα, κοιμόμαστε όλοι, και κάποιος φρουρός με ξύπνησε. Κύριε Μίκη, μου λέει, κάποιοι τραγουδάνε δικά σας τραγούδια. Βγήκα λοιπόν κι ήρθα εδώ. Φύσαγε λίγος αέρας και με τον αέρα ερχότανε το Ροδόσταμο. Ήταν μια παρέα τρεις - τέσσερις άντρες, μια γυναίκα και βάδιζαν αργά στο μώλο. Εγώ γνώρισα από το ύφος που τραγουδούσε, μου 'ρθε ότι είναι ο Χιώτης. Κατάλαβα, αλλά δεν ήμουνα βέβαιος. Αυτοί όμως βάδιζαν μ' ένα τρόπο επίσημο, θά 'λεγα. Αργά, ιεροτελεστικά. Έβλεπαν προς εμάς και προχωρούσαν.

Εφημεριδα μακεδονια 21.3.1970

Σιγά - σιγά άρχισαν να ξυπνούν και οι άλλοι κρατούμενοι και γέμισε εδώ όλο το συρματόπλεγμα απ' τους κρατούμενους. Και έφυγε ένας νοματάρχης από το διοικητήριο και πήγε εκεί. Είδαμε ότι συνομιλούσαν μαζί, δεν τον έπιασαν το Χιώτη. Και τον άφησαν. Φύγαμε κι εμείς. Την άλλη μέρα μαθαίνουμε από τον Τύπο ότι ο Μανώλης Χιώτης είχε πάει στον Ωρωπό, το απόγευμα γύρισε στο σπίτι του στον Ωρωπό και έπαθε καρδιακή προσβολή και πέθανε''.

Ο ιστορικός μώλος της Σκάλας Ωρωπού. - Ο Μανώλης Χιώτης το 1973, εδώ τραγούδησε το Ροδόσταμο.

Όλο αυτό το διάστημα ο Μίκης Θεοδωράκης συνθέτει διαρκώς. Πολλά από τα καινούρια έργα του κατορθώνει με διάφορους τρόπους, παρτιτούρες μέσα σε πυρογραφίες, να τα στέλνει στο εξωτερικό, όπου τραγουδιούνται από τη Μαρία Φαραντούρη και τη Μελίνα Μερκούρη.

Το Raven του Γιώργου Σεφέρη

Οι στίχοι του Γιώργου Σεφέρη από το ποιητικό του έργο "Raven", ενέπνευσαν το Μίκη Θεοδωράκη και στις 7 έως 10 Γενάρη του 1970 συνθέτει το ομώνυμο έργο, που είχε αφιερώσει στο Γιάννη Χρήστου, στις τότε φυλακές Ωρωπού.

"Και πάλι καταλήγω στον Σεφέρη", σημειώνει ο Μίκης Θεοδωράκης. "Στις 15 Γενάρη του 1970 τελειώνω το Raven. Με τον Πέτρο, τον αχώριστο σύντροφο, οργανώνουμε την "πρώτη εκτέλεση" μέσα στην έρημη κουζίνα. Απάνω στο τραπέζι με τη λαμαρίνα, ένα μπουκάλι μπύρα. Θα την απολαύσουμε μετά τη μουσική".

Ημερολόγιο εξορίας Ωρωπού

Σύνθεση 1970 στον Ωρωπό, σε ποίηση Γιώργου Σεφέρη, ηχογράφηση το 1995 στην Αγία Πετρούπολη με την ορχήστρα της Αγίας Πετρούπολης, σολίστ την Αλέκα Γκριζοπούλου και διεύθυνση Μίκη Θεοδωράκη.

Τα τραγούδια του Κάλβου

Ένας τρίτος κύκλος, τα τραγούδια του Κάλβου, μεταδόθηκε πάλι από το Μπί-Μπί-Σί, όταν ήμουν στον Ωρωπό. Γνωρίζαμε πως θα γίνει αυτή η μετάδοση και φροντίσαμε την ίδια ώρα να κάνουμε συναυλία με τα ίδια τραγούδια στην τραπεζαρία, αφού προηγήθηκε ανάλυση, του Μυλωνά νομίζω, για το έργο του Κάλβου. Έξω οι φρουροί ανεβασμένοι στις σκοπιές άκουγαν με δυό αυτιά. Το ΄να στο τρανζίστορ και τ΄ άλλο στην τραπεζαρία. Δύο ταυτόχρονες εκτελέσεις του Κάλβου!

Η αποφυλάκιση τον Απρίλη του 1970

Στον Ωρωπό η κατάσταση της υγείας του επιδεινώνεται. Στο εξωτερικό ξεσηκώνεται θύελλα διαμαρτυριών.

Στις 13 Φεβρουαρίου του 1970, περισσότεροι από 300 ξένοι διανοούμενοι και καλλιτέχνες ζητούν την απελευθέρωση του Μίκη Θεοδωράκη.

Προσωπικότητες, όπως ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς, ο Άρθουρ Μίλερ, ο Λώρενς Ολιβιέ, ο Ύβ Μοντάν κ.λ.π. δημιουργούν επιτροπές για την απελευθέρωσή του.

Τελικά υπό τη διεθνή πίεση και κατακραυγή, αποφυλακίζεται στις 13 Απρίλη του 1970, και την επόμενη βρίσκεται στο Παρίσι.

Στη Σαούντα της Νορβηγίας τα τραγούδια του Ωρωπού

Χαρακτηριστική για τον Ωρωπό, είναι η συναυλία του συνθέτη, με διευθυντή ορχήστρας τον Πέρ Άρν Όλσεν, σε εργοστάσιο στη Νορβηγική πόλη Σαούντα, το 1997. Ακούστηκε το Κάντο Χενεράλ του Πάμπλο Νερούδα.

Το κοινό, στο τέλος της συναυλίας, τραγούδησε μαζί με τη φινλανδή τραγουδίστρια Άρια Σαγιονμάα και το, ''και συ λαέ βασανισμένε μην ξεχνάς τον Ωρωπό'' κρατώντας το ρυθμό με χειροκροτήματα.

Το λύκειο Σκάλας Ωρωπού ''Μίκης Θεοδωράκης''

Τον Ιούλιο του 2002, το λύκειο του Ωρωπού ονομάστηκε προς τιμή του, γενικό λύκειο Σκάλας Ωρωπού ''Μίκης Θεοδωράκης'', από τον τότε υπουργό παιδείας Πέτρο Ευθυμίου.

Στις πιο κάτω ηλεκτρονικές διευθύνσεις φιλοξενούνται οι στίχοι των τραγουδιών του Ωρωπού

1. http://mikistheodorakis.gr/el/poems/?nid=4446 ,

2. www.mikistheodorakis.gr/el/music/ergography/popularoratorios/?nid=4601

Η συναυλία στη Σαούντα της Νορβηγίας το 1997,

3. www.youtube.com/watch?v=OiIojD3YbMg&wide , www.youtube.com/watch?v=45k8o2zgEBY#t=135

4. www.thebest.gr/news/index/viewStory/344572

5. http://tvxs.gr/news/blogarontas/i-epistoli-toy-miki-theodoraki-mesa-apo-tis-proin-fylakes-oropoy

6. www.scoop.it/t/boeotian-culture/p/4033896895/2014/12/19/45

7. www.filodimos.gr/index.php/all-issues/-modid129-group1-/2011-05-02-21-47-06-sp-1328213496/55006-%CE%BC%CE%AF%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%BF%CE%B9-165-%CE%BC%CE%AD%CF%81%CE%B5%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%89%CF%81%CF%89%CF%80%CE%BF%CF%8D

8. www.alfavita.gr/arthron/%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82-%CF%83%CE%B5%CF%86%CE%AD%CF%81%CE%B7%CF%82-%CE%B7-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%B1-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%AE-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CF%89%CF%81%CF%89%CF%80%CF%8C

9. http://tvxs.gr/news/blogarontas/giorgos-seferis-i-simantiki-paroysia-toy-nompelista-poiiti-ston-oropo-binteo&dr=tvxsmrstvxs

10. http://theodorakism.blogspot.gr/2014/12/blog-post_19.html

Σημειώσεις του Μίκη Θεοδωράκη για το δημοτικό τραγούδι, σε πρόχειρο χαρτί στις φυλακές Ωρωπού

 

Πηγή: www.mmb.org.gr/files/epetioi/00052407.jpg

 Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie

If you not change browser settings, you agree to it. Learn more

I understand

Από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie

22 Ιουν 2017 10:30
ΚΥΠΡΟΣ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΚΟΜΒΟΣ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ.

 Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*

Οι εξελίξεις [ ... ]

19 Ιουν 2017 17:29
Eνημερωτική ομιλία με θέμα: ΟΜΑΔΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ [ ... ]

16 Ιουν 2017 16:42
Απόφαση της Γενικής Συνέλευσης: «Όχι παιχνίδια στην πλάτη των εργαζομένων της 'Αυγής'»

Ενημερώνουμε όλους τους ενδιαφερόμενους [ ... ]

21 Ιουν 2017 18:03
Ο Αθανάσιος Γιαννόπουλος για τα ανασφάλιστα οχήματα και τις ασφαλιστικές εταιρίες

 Έστω και με μεγάλη καθυστέρηση το κυβερνητικό [ ... ]

19 Ιουν 2017 17:33

Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας [ ... ]

17 Ιουν 2017 18:56
Eπιδείξεις παλαιστικών ασκήσεων και τεχνικών καθώς και αγώνες με την ομάδα του Α.Σ. ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΚΑΠΕΤΑΝ Ι. ΛΙΑΠΗΣ και τον Π.Ο.Π Χαλκίδας

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Σας προσκαλούμε στην αποχαιρετιστήρια [ ... ]

16 Ιουν 2017 16:38
Σημαντικά έργα στους δρόμους της Φωκίδας

 

Με δύο σημαντικά έργα για τον εκσυγχρονισμό [ ... ]

21 Ιουν 2017 09:12
Κώστας Φωτεινάκης: Η ΣΥΝΟΔΟΣ των G20 στο Αμβούργο 7 & 8 Ιουλίου 2017 | Οι G20 «Διαμορφώνουν ένα διασυνδεδεμένο κόσμο» εμείς οι πολίτες τι κάνουμε;

Η ΣΥΝΟΔΟΣ των G20 στο Αμβούργο 7 & 8 Ιουλίου [ ... ]

19 Ιουν 2017 17:32
Αίτημα για άμεση σύγκληση ΔΣ με θέμα την απόφαση του ελεγκτικού συνεδρίου που απολύει εργαζομένους της καθαριότητας

 

Προς: τον Πρόεδρο του ΔΣ κ. Γκικάκη Στέργιο, [ ... ]

16 Ιουν 2017 17:31
Επανέρχεται «φόρος» και η άδεια στο ερασιτεχνικό ψάρεμα

Επανέρχεται με διάταξη που περιλαμβάνει [ ... ]

16 Ιουν 2017 16:36
Εκδήλωση χορευτική παράσταση των παιδικών & εφηβικών ομάδων, του Λυκείου Ελληνίδων Xαλκίδας

Εκδήλωση χορευτική παράσταση των παιδικών [ ... ]