Πιστεύω ότι η Δανία είναι μια από τις πιο προηγμένες χώρες στον κόσμο από οικονομική και κοινωνική άποψη. Εξ ου και ο θαυμασμός μου, ο φθόνος μου και το καθεστώς μιας χώρας αναφοράς που, παρεμπιπτόντως, έχει έναν εξαιρετικά ανεπτυγμένο τομέα χοιρινού κρέατος. Ως εκ τούτου, θεώρησα σκόπιμο να συλλέξω κάποια συγκριτικά δεδομένα με τα Καταλανικά. Το 2024, η Δανία είχε απογραφή 11 εκατομμυρίων κατοίκων, δύο ανά κάτοικο και η Καταλονία, 8 εκατομμύρια (ένα). Στη Δανία, περίπου 14 εκατομμύρια χοίροι σφάζονται ετησίως, ενώ στην Καταλονία σφάζονται 23 εκατομμύρια, 13 δικοί τους και 10 επιπλέον που φτάνουν από την υπόλοιπη Ισπανία. Ο τομέας είναι σημαντικός εξαγωγέας: το 2024, η Δανία πούλησε 1,8 εκατομμύρια τόνους στο εξωτερικό (νωπό και κατεψυγμένο κρέας, παραπροϊόντα και μπέικον) και η Καταλονία, 1,3 εκατομμύρια τόνους. Πέρα από τις ομοιότητες στη σημασία του κλάδου, ας δούμε μερικές διαφορές που θεωρώ σχετικές.
Η πρώτη πτυχή είναι ότι τα μεγάλα μεγέθη του τομέα του χοιρινού κρέατος της Δανίας είναι σχετικά σταθερά με την πάροδο του χρόνου όσον αφορά την παραγωγή και τις εξαγωγές. Στην Καταλονία αντιμετωπίζουμε έναν αναπτυσσόμενο τομέα που αύξησε την απογραφή κατά 1,2 εκατομμύρια χοίρους σε 10 χρόνια. Αλλά με μια σημαντική διαφορά: οι δανικές φάρμες έχουν κατά μέσο όρο περίπου 6.000 κεφάλια και στην Καταλονία περίπου 1.500. Στη Δανία, τα δύο τρίτα των χοίρων προέρχονται από φάρμες με περισσότερα από 8.000 κεφάλια. Εν ολίγοις, στον πρωτογενή τομέα, τα στοιχεία απέχουν πολύ από τα καταλανικά με μεγάλα πλεονεκτήματα σε οικονομίες κλίμακας από την πλευρά της Δανίας.
Στη Δανία, οι εταιρείες τροφίμων θέλουν μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα έως το 2050. Και εδώ;
Η δεύτερη διαφορά, στον βιομηχανικό τομέα, είναι ότι σε αυτή τη χώρα σφάζουν τα γουρούνια τους. Στην Καταλονία, το 42% των ζώων που θυσιάζονται προέρχονται από άλλες κοινότητες (η Αραγονία προηγείται). Η Καταλονία έχει ειδικευτεί στα σφαγεία και τον τεμαχισμό, και γι’ αυτό η απασχόληση έχει αυξηθεί τόσο πολύ, ενώ στη Δανία ο αριθμός των εργαζομένων στα σφαγεία μειώνεται (σε 11 χρόνια, από 6.900 σε 5.000 εργαζόμενους).
Σύμφωνα με τη γενική ανάπτυξη του κλάδου στην Καταλονία, ενώ οι εξαγωγές της Δανίας τα τελευταία 20 χρόνια κινούνται σε σταθερά μεγέθη, χαρακτηριστικά του ενοποιημένου τομέα, στην Καταλονία πολλαπλασιάστηκαν επί τέσσερα.
Μια άλλη διαφορά εντοπίζεται στους μισθούς. Σύμφωνα με την Dansk Industri, το 2024 το ωρομίσθιο ενός εργάτη σε σφαγείο ήταν 45 ευρώ, τριπλάσιο από αυτό των καταλανικών βιομηχανιών κρέατος. Ακόμη και λόγω των διαφορών στο κόστος ζωής, ένας εργαζόμενος σε ένα δανικό σφαγείο κερδίζει διπλάσια χρήματα από ό,τι στην Καταλονία. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι τα προϊόντα κρέατος εμφανίζονται στην έκθεση Fénix μεταξύ των επιδοτούμενων τομέων στους οποίους οι δικαιούχοι είναι κυρίως ξένοι αγοραστές.
Η τελευταία πτυχή που είναι πιο δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί και στην οποία αμφιβάλλω ότι η Καταλονία πληροί τα δανικά πρότυπα: η περιβαλλοντική δέσμευση ενός μεγάλου τομέα που καταναλώνει και μολύνει νερό, ένας μεγάλος παράγοντας αποβλήτων και ατμοσφαιρικών εκπομπών, άσχημες μυρωδιές, κατανάλωση ενέργειας, ρύπανση του εδάφους… Στη Δανία, η βιομηχανία τροφίμων στοχεύει να είναι κλιματικά ουδέτερη στη Δανία. Ζούγκλα, μετράει κανείς;